Een goed interview ontstaat wanneer je weet welk verhaal je zoekt en vervolgens echt luistert naar het antwoord. Bereid een richting voor, stel open vragen en vraag door op het concrete moment dat iemand noemt. Ik gebruik mijn ervaring voor de camera en als host van straatinterviews bij SKIP! als vertrekpunt.
Begin bij het doel van het gesprek
Wil je een ervaring begrijpelijk maken, een keuze uitleggen of verschillende perspectieven naast elkaar zetten? Dat bepaalt wie je spreekt en welke eerste vraag past. Een interview wordt snel vlak wanneer de vragen alleen afvinken wat de opdrachtgever al weet. De kijker heeft juist context nodig: wat gebeurde er, waarom is dat relevant en wat merkt iemand daarvan?
Voor SKIP! Niks is te gek! was ik host van straatinterviews tijdens een introfestival in Eindhoven. De interviews werden voor social media gepubliceerd. In zo’n setting zijn een duidelijke eerste vraag en luisteren in een drukke omgeving belangrijk.
Wat zijn narratieve vragen?
Met narratieve vragen nodig je iemand uit om een gebeurtenis te vertellen. Je vraagt naar wat diegene meemaakte, in plaats van alleen naar een mening of een algemene beschrijving. Een begin, een keuze en een gevolg geven de kijker iets om te volgen.
“Hoe is het om hier te werken?” kan een prima opening zijn. Alleen weet je bij een antwoord als “heel afwisselend” nog weinig. “Kun je me meenemen naar een werkdag waarop je dat echt merkte?” nodigt uit tot een concreet verhaal.
Andere voorbeelden zijn:
- “Neem me mee naar het moment waarop je besloot het anders aan te pakken.”
- “Wat gebeurde er vlak voordat je die keuze maakte?”
- “Wat deed jij toen, en hoe reageerde de ander?”
- “Wanneer merkte je voor het eerst dat er iets veranderde?”
Een verhalende vraag hoeft niet groot of emotioneel te zijn. Een kleine situatie uit het dagelijks werk kan al veel duidelijk maken. Kies iets wat de gast zelf heeft meegemaakt en waarover diegene wil vertellen.
Een vraagladder voor meer dan een standaardantwoord
Je hoeft geen lange lijst slimme vragen uit je hoofd te leren. Een korte ladder helpt vaak meer. Deze voorbeeldvragen geven richting aan een gesprek over een ervaring of beslissing:
- Open: “Wat gebeurde er precies?” geeft de gast ruimte om zelf een vertrekpunt te kiezen.
- Maak het concreet: “Welk moment herinner je je het best?” haalt het gesprek uit algemene woorden.
- Vraag naar de keuze: “Wat maakte dat je het toen op die manier deed?” maakt een afweging zichtbaar.
- Zoek het verschil: “Wat dacht je vooraf, en wat bleek anders?” geeft ontwikkeling aan een verhaal.
- Maak het relevant: “Wat zou iemand die dit zelf meemaakt moeten weten?” helpt de kijker of zaal verder.
Die volgorde is een hulpmiddel, geen script. Als iemand bij de eerste vraag al een belangrijk detail noemt, is dat vaak het moment om daarop in te gaan. De volgende voorbereide vraag kan wachten.
Doorvragen begint met één woord serieus nemen
Antwoorden als “het was spannend”, “we wilden meer impact” of “het liep anders” zijn een begin. Vraag wat er spannend was, welke verandering iemand bedoelt of wat precies anders liep. Daarmee nodig je een gast uit om een abstract oordeel om te zetten in een ervaring die anderen kunnen volgen.
Een nuttige vervolgvraag hoeft niet scherp of confronterend te klinken. “Kun je daar een voorbeeld van geven?” werkt vaak beter dan meteen een nieuwe stelling introduceren. Laat ook een korte stilte vallen. Wie te snel de volgende vraag stelt, kan het interessantste deel missen. Tegelijk blijft de gast eigenaar van het verhaal: doorvragen is geen vrijbrief om iemand iets te laten zeggen wat diegene niet wil delen.
Van een algemeen antwoord naar een concreet moment
Stel dat je in een video-interview vraagt: “Wat vind je leuk aan je werk?” De medewerker antwoordt: “Dat we echt iets voor klanten kunnen betekenen.”
Je kunt dan vragen: “Aan welk klantmoment denk je nu?” Als de medewerker een situatie noemt, ga je daarop verder: “Wat was er aan de hand?”, “Wat deed jij?” en “Wat merkte de klant daarvan?” Stel die vragen één voor één, zodat er ruimte is voor het antwoord.
Je hoeft zelf geen tevreden klant of mooi resultaat in het verhaal te schrijven. Als iemand dat niet heeft meegemaakt, kies je een ander voorbeeld. Ook iets wat lastig bleef, kan een eerlijk en bruikbaar verhaal opleveren.
Een straatinterview vraagt een andere voorbereiding dan een panel
Op straat heb je weinig tijd om context te geven. Geluid, voorbijgangers en de bereidheid van iemand om mee te doen zijn onderdeel van het moment. Daarom moet je snel duidelijk kunnen maken waar het gesprek over gaat en wat er met de opname gebeurt. Bij een langer video-interview of een panel is meer ruimte voor achtergrond en een opbouw tussen gasten, maar ook meer verantwoordelijkheid om de rode draad te bewaren.
Mijn bewezen werk ligt vooral voor de camera en bij interviews op locatie. Ik ontwikkel mijn rol als live moderator en dagvoorzitter bewust verder; een volledig live-evenement leiden is nog geen langdurig bewezen trackrecord. Op mijn presentatie- en interviewpagina staat voor welke rollen je mij nu kunt benaderen en hoe ik de omvang vooraf afstem.
De gast moet weten waar hij of zij aan meedoet
Voor een gepubliceerd interview horen het onderwerp, de beoogde kanalen en het gebruik van beeld of stem duidelijk te zijn. Geef iemand de kans om een vraag niet te beantwoorden en zorg dat de uiteindelijke uitsnede niet een andere betekenis suggereert dan het gesprek had. Maak vooraf met de opdrachtgever afspraken over opname, montage en publicatie.
Een korte check voor je begint
Formuleer het doel van het gesprek in één zin. Kies daarna drie open startvragen, noteer per vraag één mogelijke vervolgvraag en bepaal welke feitelijke context de kijker vooraf nodig heeft. Maak afspraken over opname en publicatie. Tijdens het gesprek luister je naar de woorden die om uitleg vragen; na afloop controleer je of de montage de bedoeling van de gast en de context respecteert.
Interview je een medewerker voor een bedrijfsvideo? In mijn artikel “Hoe bereid je een medewerker voor op een video-interview?” vind je wat je vooraf met diegene bespreekt. Voor de rest van de draaidag lees je mijn artikel over social content op locatie.